Er bestaat blijkbaar nog steeds een hardnekkig idee dat het leven van een vrouw pas compleet is wanneer ze getrouwd is, kinderen heeft en met haar man een gezellig gezinsleven leidt. Een koopwoning, een auto voor de deur, twee kinderen. Het perfecte plaatje. Althans, volgens wie? Want ergens hebben we besloten dat het traditionele gezinsleven niet zomaar een levenskeuze is, maar de maatstaf waaraan het geluk en zelfs het succes van vrouwen worden afgemeten. Ik wist al op jonge leeftijd dat ik niet van dat plaatje droomde. Niet omdat ik tegen het huwelijk ben, maar omdat het traditionele leven me nooit bijzonder aantrekkelijk heeft geleken. Iedere dag hetzelfde ritme, rekening houden met een ander, eindeloos overleggen over zaken waar ik zelf prima een beslissing over kan nemen. Voor sommige vrouwen is dat hun droom. Voor mij klinkt het vooral als een agenda vol verplichtingen waar ik nooit om heb gevraagd. En toch lijkt het voor sommige mensen bijna onvoorstelbaar dat een vrouw daar vrijwillig niet naar verlangt.
Wat ik fascinerend vind, is hoe sommige vrouwen reageren wanneer ze horen dat ik niet getrouwd ben en mijn zoon alleen opvoed. Die blik. Je ziet ze bijna denken: ach, wat jammer voor haar. Alsof ik ergens ben vergeten een man op te halen. Alsof mijn leven een onafgemaakt project is waarvoor alleen nog een echtgenoot ontbreekt. Totdat het gesprek verdergaat. Dan komt soms de vraag of ik met mijn zoon in een huurwoning woon. Sowieso, waarom ga je er automatisch van uit dat ik huur? En ten tweede: who cares? Sinds wanneer bepaalt een koopakte de waarde van een vrouw? Alsof een huurwoning automatisch betekent dat je minder succesvol bent. Wanneer ik vertel dat ik een koopwoning heb, volgt regelmatig verbazing. Ja, die heb ik zelf gekocht. Net zoals ik ondernemer ben, mijn eigen geld verdien, mijn eigen beslissingen neem en mijn zoon alles kan bieden wat hij nodig heeft. Zonder echtgenoot. Zonder tweede inkomen. Zonder iemand die mijn leven financieel mogelijk moest maken. Blijkbaar is het nog steeds verrassend dat een vrouw zonder man niet alleen overeind kan blijven, maar ook iets kan opbouwen. En dat zegt volgens mij meer over de verwachtingen van anderen dan over mijn prestaties.
En dan komt vaak het mooiste gedeelte van het gesprek. Dezelfde vrouw die zich zojuist nog zorgen maakte over mijn burgerlijke staat, begint uitgebreid te vertellen over haar eigen huwelijk. Haar man die nooit iets in huis doet. De schoonmoeder die zich overal mee bemoeit. De familieverplichtingen waar ze geen zin in heeft. De discussies over geld, vakanties en feestdagen. Ik luister, knik vriendelijk en denk ondertussen aan mijn heerlijke rustige huis. Geen discussies over waar we kerst vieren. Geen schoonfamilie die verwacht dat ik op zondagmiddag gezellig aanschuif. Geen overleg over hoe ik mijn geld uitgeef of waar ik mijn volgende vakantie doorbreng. Ik doe waar ik zin in heb, wanneer ik daar zin in heb. En als ik besluit een hele zondag niets te doen, hoef ik daar met niemand over te onderhandelen. Living my best life. Het blijft een bijzonder verschijnsel: vrouwen die medelijden hebben met mijn vrijheid, terwijl ze vijf minuten later uitgebreid vertellen over alles waar ze thuis genoeg van hebben. En toch ben ík degene aan wie gevraagd wordt of ik niet iets mis. De ironie ontgaat ze blijkbaar volledig.
Misschien moeten we het eens hebben over de merkwaardige overtuiging dat een trouwring automatisch gelijkstaat aan geluk. Alsof het huwelijk een kwaliteitskeurmerk is en een vrouw zonder partner nog ergens op goedkeuring wacht. We vinden het volkomen normaal wanneer een vrouw vertelt dat ze droomt van een man, kinderen en een gezin. Maar zodra een vrouw zegt dat ze daar helemaal niet van droomt, moet ze zich verantwoorden. Waarom eigenlijk? En waarom zijn het soms juist andere vrouwen die zo’n moeite hebben met die keuze? Je zou verwachten dat vrouwen elkaars vrijheid om hun leven zelf vorm te geven zouden begrijpen. Maar blijkbaar is onafhankelijkheid alleen bewonderenswaardig zolang die binnen het traditionele plaatje past. Ik ben moeder, ondernemer en bovenal een vrouw met een eigen leven. Een leven dat ik zelf heb opgebouwd en waar ik met volle teugen van geniet. Mijn onafhankelijkheid is geen noodoplossing omdat er toevallig geen man naast me staat. Het is een manier van leven die bij mij past. Dat betekent niet dat ik nooit verliefd wil worden of dat er geen ruimte is voor een partner. Maar een man moet iets toevoegen aan mijn leven, niet het ontbrekende puzzelstukje zijn waarmee mijn bestaan eindelijk betekenis krijgt. Ik zoek geen redder, kostwinner of iemand die mijn leven compleet moet maken. Dat werk is namelijk al gedaan.
Het traditionele leven is geen hogere vorm van succes. Het is een keuze. Net zoals mijn leven een keuze is. De ene vrouw geniet van een druk gezin, gezamenlijke agenda’s en familiediners. De andere vrouw geniet van haar vrijheid, haar rust en de mogelijkheid om haar leven volledig naar eigen inzicht in te richten. Geen van beide hoeft zich daarvoor te verontschuldigen. Maar laten we vooral ophouden met doen alsof een vrouw zonder echtgenoot automatisch iets tekortkomt. Misschien is het echte probleem niet dat sommige vrouwen zich geen leven zonder man kunnen voorstellen, maar dat ze zich niet kunnen voorstellen dat een andere vrouw daar volkomen gelukkig mee is. En misschien moeten we eindelijk eens stoppen met het beoordelen van vrouwen op basis van de man die wel of niet naast hen staat.
Ik ben niet de vrouw die overbleef. Ik ben de vrouw die haar eigen leven heeft gekozen.
Liefs,
Jennifer
